مالیات پزشکان در سال 1405؛ تکلیف کارتخوان، سامانه مودیان و صورتحساب الکترونیکی چیست؟

مالیات پزشکان در سال 1405 فقط به موضوع کارتخوان محدود نمی‌شود. پزشکان، دندانپزشکان و صاحبان مشاغل پزشکی باید وضعیت پرونده مالیاتی، اتصال کارتخوان، سامانه مؤدیان و تکلیف صورتحساب الکترونیکی خود را بررسی کنند. در برخی شرایط، رسید کارتخوان می‌تواند در حکم صورتحساب الکترونیکی باشد، اما این موضوع به نوع فعالیت و شرایط پرونده بستگی دارد.

مقدمه: 

پزشکان، دندانپزشکان و صاحبان مشاغل پزشکی در سال‌های اخیر با چند موضوع مالیاتی به‌طور هم‌زمان روبه‌رو شده‌اند: اتصال کارتخوان به پرونده مالیاتی، سامانه مودیان، صدور صورتحساب الکترونیکی، مالیات عملکرد و همچنین مقررات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده.

همین هم‌زمانی باعث شده یک سؤال ساده برای بسیاری از پزشکان ایجاد شود:

آیا داشتن کارتخوان متصل به پرونده مالیاتی کافی است یا پزشک باید صورتحساب الکترونیکی هم به سامانه مودیان ارسال کند؟

پاسخ به این سؤال به نوع فعالیت و شرایط پرونده مالیاتی بستگی دارد و بهتر است چند موضوع را از یکدیگر جدا کنیم.

پزشکان و سایر صاحبان مشاغل، اصولاً در شمول قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان قرار دارند و تکلیف صورتحساب الکترونیکی باید برای آنها بررسی شود. از ابتدای دی 1402 نیز بر اساس قانون تسهیل تکالیف مودیان، اشخاص حقیقی و حقوقی در قبال فروش کالا یا ارائه خدمت مشمول الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی شده‌اند. با این حال، برای برخی مودیان و در برخی شرایط، رسید دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت می‌تواند تا پایان سال 1405 در حکم صورتحساب الکترونیکی باشد. بنابراین نباید صرفاً از روی عنوان «پزشک» نتیجه گرفت که در همه پرونده‌ها فقط کارتخوان کافی است یا برعکس، همه پزشکان دقیقاً یک روش ارسال صورتحساب دارند.

آیا پزشکان مشمول سامانه مودیان هستند؟

قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، دایره اشخاص مشمول را بسیار گسترده تعریف کرده و صاحبان مشاغل صنفی و غیرصنفی و اشخاص حقوقی را دربرمی‌گیرد. پزشک، دندانپزشک و بسیاری از صاحبان حرف پزشکی نیز به‌عنوان صاحبان مشاغل در این چارچوب قرار می‌گیرند.

علاوه بر این، در سال 1405 نیز سازمان امور مالیاتی در مکاتبات مربوط به گروه پزشکی تأکید کرده است که الزام عمومی صدور صورتحساب الکترونیکی ناشی از قانون تسهیل تکالیف مودیان همچنان برقرار است.

بنابراین جمله ساده‌ای مانند:

«پزشکان چون خدمات پزشکی ارائه می‌کنند، مشمول سامانه مودیان نیستند»

صحیح نیست.

اما این هم به این معنا نیست که همه پزشکان بدون توجه به نوع خدمت، میزان فروش یا شیوه دریافت وجه، الزاماً باید دقیقاً با یک روش واحد صورتحساب صادر کنند.

کارتخوان پزشک چه ارتباطی با پرونده مالیاتی دارد؟

کارتخوان یا درگاه پرداختی که برای فعالیت حرفه‌ای استفاده می‌شود باید در چارچوب مقررات به پرونده مالیاتی مربوط متصل باشد.

در قانون سامانه مودیان نیز برای حساب‌های بانکی، کارتخوان‌ها و درگاه‌های پرداخت مورد استفاده کسب‌وکار، تکالیفی در زمینه معرفی و اتصال آنها به فعالیت اقتصادی مودی تعیین شده است.

پس اولین نکته برای یک مطب این است که:

دریافت وجه بیماران از کارتخوانی که ارتباط آن با پرونده مالیاتی روشن نیست، با داشتن یک ساختار منظم مالیاتی تفاوت دارد.

اما سؤال مهم‌تر این است:

آیا رسید کارتخوان پزشک همان صورتحساب الکترونیکی است؟

در بعضی شرایط بله، ولی نباید این حکم را بدون بررسی به همه پرونده‌ها تعمیم داد.

سازمان امور مالیاتی در سال 1405 اجرای تبصره 2 ماده 14 مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان را تا پایان سال تمدید کرده است.

براساس این ابلاغیه، رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی مودیانی که:

یک نوع کالا یا خدمت عرضه می‌کنند

یا

کالا و خدمات آنها مشمول نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده است

می‌تواند تا پایان سال 1405 در حکم صورتحساب الکترونیکی محسوب شود.

این نکته برای برخی مطب‌ها اهمیت زیادی دارد؛ اما بهتر است پزشک یا حسابدار او قبل از نتیجه‌گیری، نوع فعالیت‌های ثبت‌شده در پرونده و خدماتی را که واقعاً ارائه می‌شوند بررسی کند.

مثلاً شرایط مطبی که فقط یک دسته خدمات مشخص ارائه می‌کند ممکن است با مرکزی که علاوه بر خدمات درمانی، خدمات دیگری هم ارائه می‌کند یکسان نباشد.

آیا خدمات پزشکی مالیات بر ارزش افزوده دارند؟

بخش مهمی از خدمات پزشکی با مالیات بر ارزش افزوده کالا و خدمات عمومی تفاوت دارد.

طبق ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده، خدمات درمانی، تشخیصی و پیشگیری در زمره خدمات معاف از مالیات و عوارض ارزش افزوده قرار گرفته‌اند. خدمات توانبخشی و حمایتی نیز در همین بخش ذکر شده‌اند.

برای نمونه، خدماتی مانند معاینه، درمان، بسیاری از خدمات تشخیصی و درمانی پزشکان و دندانپزشکان در چارچوب این معافیت قابل بررسی‌اند.

اما باید به یک نکته مهم توجه داشت:

هر خدمتی که در محل یک مرکز پزشکی انجام می‌شود الزاماً خدمت درمانی معاف محسوب نمی‌شود.

در تفسیرهای اجرایی نیز برای مثال به برخی خدمات غیر‌درمانی مانند بعضی اقدامات زیبایی اشاره شده که ممکن است از شمول معافیت خدمات درمانی خارج باشند.

بنابراین برای کلینیک‌ها یا پزشکانی که هم خدمات درمانی و هم خدمات زیبایی یا غیر‌درمانی ارائه می‌کنند، طبقه‌بندی صحیح خدمات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

معافیت از ارزش افزوده یعنی معافیت از سامانه مودیان؟

خیر.

این دو موضوع را نباید با هم اشتباه گرفت.

معاف بودن یک خدمت از مالیات بر ارزش افزوده درباره نحوه محاسبه مالیات و عوارض آن خدمت است.

اما سامانه مودیان درباره ثبت و گزارش صورتحساب و اطلاعات معاملات است.

بنابراین ممکن است خدمتی از مالیات بر ارزش افزوده معاف باشد، اما همچنان تکالیف مربوط به صورتحساب و سامانه مودیان درباره مؤدی مطرح باشد.

این تفکیک یکی از مهم‌ترین نکاتی است که پزشکان باید بدانند.

مالیات پزشک فقط مالیات بر ارزش افزوده نیست

وقتی درباره «مالیات پزشکان» صحبت می‌شود، چند موضوع متفاوت گاهی با هم مخلوط می‌شوند:

مالیات عملکرد پزشک

این مالیات بر اساس درآمد و مقررات مالیات‌های مستقیم تعیین می‌شود و با مالیات بر ارزش افزوده تفاوت دارد.

مالیات بر ارزش افزوده

خدمات درمانی، تشخیصی و پیشگیری در چارچوب ماده 9 قانون، معافیت دارند؛ اما درباره خدمات غیر‌درمانی باید نوع خدمت جداگانه بررسی شود.

صورتحساب الکترونیکی و سامانه مودیان

این موضوع مربوط به ثبت معاملات و خدمات در چارچوب قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان است.

مالیات علی‌الحساب پزشکان مراکز درمانی

در سال 1405 موضوع مهم دیگری نیز تغییر کرده است.

در قانون بودجه سال 1405، حکم مربوط به کسر مالیات علی‌الحساب پزشکان توسط مراکز درمانی که در سال‌های قبل مطرح بود، درج نشده است. مدیرکل دفتر فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی نیز اعلام کرده که این تکلیف در سال جاری موضوعیت ندارد.

این موضوع، البته الزام‌های عمومی سامانه مودیان را از بین نمی‌برد.

یک پزشک برای سامان دادن وضعیت مالیاتی مطب از کجا شروع کند؟

بهتر است کار را از چند سؤال ساده آغاز کند:

  1- پرونده مالیاتی مطب تکمیل و فعال است؟ 

  2- کارتخوان‌ها و درگاه‌های پرداخت به پرونده صحیح متصل‌اند؟ 

  3- چه خدماتی در مطب ارائه می‌شود؟ 

  4- کدام خدمات درمانی و کدام غیر‌درمانی هستند؟ 

  5- آیا شرایطی وجود دارد که رسید کارتخوان در حکم صورتحساب الکترونیکی باشد؟

  6- اگر صدور و ارسال صورتحساب لازم است، با چه روشی قرار است انجام شود؟

  7- پس از ارسال صورتحساب چگونه وضعیت آن کنترل می‌شود؟

پاسخ به همین چند سؤال می‌تواند جلوی بخش زیادی از سردرگمی‌های بعدی را بگیرد.

پزشک چگونه صورتحساب را به سامانه مودیان ارسال کند؟

اگر براساس وضعیت پرونده لازم باشد صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان ارسال شود، پزشک یا مسئول مالی مطب به یک راه ارتباطی با سامانه نیاز دارد.

از نظر فنی، برای بسیاری از پزشکان خرید یا نصب یک سیستم حسابداری بزرگ صرفاً برای ارسال تعدادی صورتحساب، گزینه جذابی نیست.

اینجاست که یک سامانه آنلاین می‌تواند فرآیند را ساده‌تر کند.

حساب آنلاین برای پزشکان چه کاربردی دارد؟

حساب آنلاین سامانه ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان، محصول شرکت نرم‌افزاری جادوی فکر است.

این سامانه تحت وب است و از طریق اپلیکیشن موبایل نیز قابل استفاده است؛ بنابراین پزشک، مسئول مطب یا حسابدار برای ثبت و ارسال صورتحساب الزاماً به یک رایانه اختصاصی در مطب وابسته نیست. قابلیت دسترسی آنلاین از وب و موبایل در صفحه رسمی حساب آنلاین معرفی شده است.

از امکانات حساب آنلاین می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی 

  • پیگیری وضعیت صورتحساب‌های ارسال‌شده 

  • استعلام وضعیت کارپوشه مشتری 

  • مدیریت اطلاعات مشتریان 

  • مدیریت کالا و خدمات 

  • ثبت گروهی صورتحساب‌ها از طریق Excel 

  • اصلاح صورتحساب 

  • ابطال صورتحساب 

  • برگشت از فروش 

  • دسترسی از پنل وب 

  • استفاده از اپلیکیشن موبایل 

  • جست‌وجوی شناسه کالا و خدمت 

بخش قابل توجهی از این امکانات در سایت رسمی حساب آنلاین معرفی شده است.

برای مطبی که تعداد محدودی صورتحساب دارد، موبایل می‌تواند مسیر ساده‌ای باشد و برای حسابدار یا مجموعه‌ای با تعداد صورتحساب بیشتر، پنل وب و ثبت گروهی می‌تواند کاربرد بیشتری داشته باشد.

حساب آنلاین برای حسابداران چند مطب هم کاربرد دارد

در بسیاری از مطب‌ها خود پزشک مسئول امور مالیاتی نیست و کارها توسط حسابدار یا مشاور مالیاتی انجام می‌شود.

حساب آنلاین برای کارگزاران حسابداری و مالیاتی نیز سناریوی جداگانه‌ای دارد و امکان ایجاد و مدیریت حساب برای چند شرکت یا کسب‌وکار و مدیریت صورتحساب‌های آنها در یک ساختار را پیش‌بینی کرده است.

بنابراین یک حسابدار که امور مالیاتی چند پزشک، کلینیک یا مطب را انجام می‌دهد، می‌تواند از یک پنل برای مدیریت چند کسب‌وکار استفاده کند.

امکان همکاری در فروش حساب آنلاین

یکی دیگر از قابلیت‌های حساب آنلاین، همکاری در فروش است.

صاحبان کسب‌وکار، حسابداران، کارگزاران مالیاتی یا افرادی که سامانه را به دیگران معرفی می‌کنند، می‌توانند در صورت تحقق فروش، سهم دریافت کنند. برای این مدل همکاری، پنل و گزارش فروش نیز در ساختار حساب آنلاین پیش‌بینی شده است.

برای مثال، حسابداری که با چند پزشک همکاری دارد یا پزشکی که سامانه را به همکاران خود معرفی می‌کند، می‌تواند علاوه بر استفاده از حساب آنلاین از مدل همکاری در فروش نیز استفاده کند.

درآمد حاصل از معرفی موفق می‌تواند بخشی از هزینه استفاده از سامانه را جبران کند.

آیا می‌توان حساب آنلاین را قبل از خرید امتحان کرد؟

بله.

در حال حاضر کاربران حساب آنلاین می‌توانند 3 صورتحساب را به‌صورت رایگان ارسال کنند تا قبل از خرید بسته، فرآیند ثبت و ارسال صورتحساب را در عمل بررسی کنند.

این امکان به پزشک یا حسابدار اجازه می‌دهد ابتدا ببیند آیا روش کار سامانه با نیاز مطب او سازگار است یا خیر و بعد درباره تهیه بسته تصمیم بگیرد.

چند سؤال پرتکرار پزشکان

  1- آیا پزشک عمومی و متخصص مشمول سامانه مودیان هستند؟

صاحبان مشاغل پزشکی در شمول عمومی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان قرار دارند. اما نحوه انجام تکلیف، معافیت‌ها و امکان استفاده از رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب باید براساس شرایط پرونده بررسی شود.

  2- آیا دندانپزشکان هم شامل این مقررات می‌شوند؟

بله، دندانپزشکان نیز صاحب شغل محسوب می‌شوند و باید وضعیت سامانه مودیان و صورتحساب خود را بررسی کنند. خدمات درمانی دندانپزشکی می‌توانند در گروه خدمات درمانی معاف از ارزش افزوده قرار گیرند، اما خدمات غیر‌درمانی باید جداگانه بررسی شوند.

  3- آیا اگر خدمت پزشکی معاف از ارزش افزوده باشد، صورتحساب لازم نیست؟

خیر. معافیت ارزش افزوده و تکلیف صورتحساب دو موضوع متفاوت‌اند.

  4- آیا کارتخوان مطب کافی است؟

در سال 1405 در شرایط مقرر قانونی، رسید کارتخوان یا درگاه پرداخت می‌تواند در حکم صورتحساب الکترونیکی باشد؛ اما این حکم دارای شرایط است و نباید بدون بررسی وضعیت فعالیت و پرونده به همه پزشکان تعمیم داده شود.

  5- آیا پزشک باید برای ارسال صورتحساب نرم‌افزار حسابداری بخرد؟

الزامی به خرید یک نرم‌افزار حسابداری بزرگ صرفاً برای ارسال صورتحساب وجود ندارد. سامانه‌های واسط مانند حساب آنلاین امکان ارسال صورتحساب را از طریق وب و موبایل فراهم می‌کنند.

جمع‌بندی

در سال 1405 پزشکان باید سه موضوع را از یکدیگر جدا کنند:

مالیات عملکرد، مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف سامانه مودیان.

خدمات درمانی، تشخیصی و پیشگیری اصولاً در زمره خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده قرار دارند، اما این معافیت به معنی خروج پزشک از قواعد سامانه مودیان نیست. از سوی دیگر، در برخی شرایط قانونی، رسید کارتخوان یا درگاه پرداخت تا پایان سال 1405 می‌تواند در حکم صورتحساب الکترونیکی باشد.

بنابراین بهترین کار این است که وضعیت واقعی پرونده، نوع خدمات مطب و نحوه دریافت وجه بررسی شود و سپس روش مناسب صدور صورتحساب انتخاب شود.

برای پزشکانی که نیاز به ارسال صورتحساب دارند، سامانه حساب آنلاین شرکت نرم‌افزاری جادوی فکر امکان ثبت، ارسال و پیگیری صورتحساب از طریق وب و موبایل را فراهم می‌کند و کاربران می‌توانند پیش از خرید بسته، 3 صورتحساب را رایگان ارسال و سامانه را در عمل آزمایش کنند.

3 صورتحساب اول را رایگان با حساب آنلاین ارسال کنید.

توجه: مطالب این مقاله بر اساس مقررات مالیاتی سال 1405 است؛ برای تصمیم‌گیری نهایی، آخرین بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی را بررسی کنید.