سامانه مودیان تجهیزات پزشکی در 1405؛ آیا همه تجهیزات پزشکی از ارزش افزوده معاف‌اند؟

همه تجهیزات پزشکی از مالیات بر ارزش افزوده معاف نیستند. وضعیت معافیت هر کالا باید براساس ماهیت، شناسه و مقررات مربوط بررسی شود. فروشندگان تجهیزات پزشکی همچنین باید تکلیف صدور صورتحساب الکترونیکی را مستقل از معافیت مالیاتی کالا در نظر بگیرند. ثبت صحیح شناسه کالا، نرخ مالیاتی و اطلاعات خریدار، به‌ویژه در فروش به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، اهمیت دارد.

مبنای تشخیص معافیت ارزش افزوده، نوع و ماهیت هر کالا است، نه عنوان کلی «تجهیزات پزشکی». طبق جزء 15 بند «الف» ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع دارو و واکسن، لوازم مصرفی درمانی و لوازم توانبخشی در گروه کالاهای معاف قرار دارند. بنابراین فروشندگان باید وضعیت مالیاتی هر قلم را جداگانه بررسی کنند. از طرف دیگر، فروشندگان تجهیزات پزشکی صراحتاً از گروه‌هایی هستند که در مقررات مربوط به معافیت حدنصاب ماده 14 مکرر، همچنان ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی اعلام شده‌اند.

اشتباه اصلی: «پزشکی است، پس معاف است»

فرض کنید یک فروشگاه 500 قلم کالا دارد. همه آنها ممکن است در بازار با عنوان «تجهیزات یا ملزومات پزشکی» شناخته شوند؛ اما از نظر قانون مالیات بر ارزش افزوده الزاماً در یک طبقه قرار نمی‌گیرند. قانون مشخصاً از این گروه‌ها نام می‌برد:

• دارو

• واکسن

• لوازم مصرفی درمانی

• لوازم توانبخشی

بنابراین برای سایر اقلام نباید بدون بررسی، نرخ صفر یا معافیت در نظر گرفته شود.

یک جدول تصمیم ساده برای فروشنده تجهیزات پزشکی

اصل مهم: وضعیت مالیاتی را برای «فروشگاه» تعیین نکنید؛ برای «هر قلم کالا» تعیین کنید.

فروش تجهیزات پزشکی و صدور صورتحساب دو مسئله متفاوت‌اند

حتی اگر کالایی از ارزش افزوده معاف باشد، این به معنی حذف تکلیف صورتحساب الکترونیکی نیست. در بخشنامه مربوط به ماده 14 مکرر، فروشندگان تجهیزات پزشکی در میان گروه‌هایی قرار گرفته‌اند که فارغ از قواعد معافیت مبتنی بر میزان فروش، همچنان ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی‌اند. پس این دو سؤال را جدا نگه دارید:

1. نرخ یا معافیت این کالا چیست؟

2. آیا فروش باید در قالب صورتحساب الکترونیکی ثبت شود؟

فروش B2B چرا برای تجهیزات پزشکی مهم‌تر است؟

بخش قابل توجهی از فروش تجهیزات پزشکی ممکن است به مصرف‌کننده نهایی نباشد. خریدار می‌تواند:

• بیمارستان

• کلینیک

• آزمایشگاه

• شرکت

• مرکز تصویربرداری

• مرکز جراحی

• مجموعه درمانی

باشد. در این نوع فروش، اطلاعات صحیح خریدار اهمیت بیشتری دارد، چون صورتحساب قرار است بخشی از زنجیره مالی دو کسب‌وکار باشد. پس اشتباه در:

• شناسه مشتری

• اطلاعات اقتصادی

• کالا

• تعداد

• مبلغ

• نرخ مالیاتی

می‌تواند برای هر دو طرف مسئله ایجاد کند.

مثال: یک فاکتور با سه قلم تجهیزات پزشکی

فرض کنیم یک فروشنده سه قلم در یک فاکتور دارد:

قلم A: لوازم مصرفی درمانی

قلم B: وسیله توانبخشی

قلم C: دستگاهی که صرفاً با عنوان تجهیزات پزشکی فروخته می‌شود

روش درست این نیست که چون دو قلم اول معاف‌اند، برای قلم سوم هم همان وضعیت اعمال شود. هر ردیف باید وضعیت خودش را داشته باشد. همین موضوع باعث می‌شود تعریف درست کالاها و شناسه‌های آنها قبل از شروع صدور انبوه صورتحساب اهمیت زیادی پیدا کند.

وضعیت واردات اقلام معاف یکسان نیست

قانون برای کالاهای جزء 15 ماده 9 در مرحله واردات نیز احکام خاصی در نظر گرفته است. اگر کالای مشمول این جزء، با تأیید وزارت بهداشت مشابه داخلی نداشته باشد، واردات آن می‌تواند معاف باشد؛ و در شرایط کمبود تولید داخلی، قانون حکم متفاوتی برای واردات در نظر گرفته است. عرضه داخلی کالاهای مشمول این جزء، مطابق قانون از مالیات و عوارض معاف است. برای شرکت‌های واردکننده تجهیزات پزشکی، بنابراین باید مرحله واردات و عرضه داخلی را از هم تفکیک کرد.

قبل از صدور اولین صورتحساب چه کاری انجام دهیم؟

به‌جای اینکه هنگام هر فروش درباره وضعیت کالا تصمیم بگیرید، یک‌بار بانک کالا را مرتب کنید. برای هر کالا ثبت شود:

• نام استاندارد

• شناسه کالا

• گروه محصول

• وضعیت مالیاتی

• واحد اندازه‌گیری

• اطلاعات پرتکرار مورد نیاز

این کار مخصوصاً برای فروشگاهی با صدها قلم کالا، از تصمیم‌گیری موردی جلوگیری می‌کند.

حساب آنلاین در این مرحله چه کمکی می‌کند؟

در حساب آنلاین می‌توان کالاها و مشتریان را مدیریت کرد و برای پیدا کردن شناسه کالا و خدمت از ابزار جست‌وجوی مربوط استفاده کرد. بعد از آماده شدن بانک کالا، هنگام صدور صورتحساب نیازی نیست اطلاعات اصلی هر محصول هر بار از ابتدا وارد شود. در واقع برای فروشنده تجهیزات پزشکی، ارزش نرم‌افزار فقط «ارسال فاکتور» نیست؛ بلکه ساختن یک فرآیند منظم قبل از ارسال است.

پنج خطای پرریسک در تجهیزات پزشکی

1. معاف در نظر گرفتن تمام کالاهای فروشگاه

عنوان صنف تعیین‌کننده وضعیت تمام کالاها نیست.

2. استفاده از یک نرخ برای تمام کالاها

صورتحساب چندردیفی ممکن است شامل اقلام با وضعیت متفاوت باشد.

3. ثبت ناقص مشتری سازمانی

در فروش B2B اطلاعات خریدار اهمیت بیشتری دارد.

4. انتخاب شناسه نامرتبط

اسم تجاری محصول همیشه برای پیدا کردن شناسه صحیح کافی نیست.

5. تصور اینکه کالای معاف نیازی به صورتحساب ندارد

معافیت ارزش افزوده و تکلیف صدور صورتحساب دو موضوع جدا هستند.

پرسش‌های متداول

1- آیا همه تجهیزات پزشکی معاف از مالیات بر ارزش افزوده‌اند؟

خیر. قانون به‌طور مشخص دارو و واکسن، لوازم مصرفی درمانی و لوازم توانبخشی را نام برده است. وضعیت سایر تجهیزات باید جداگانه بررسی شود.

2- فروشندگان تجهیزات پزشکی باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند؟

فروشندگان تجهیزات پزشکی در مقررات جاری در زمره گروه‌هایی قرار گرفته‌اند که معافیت حدنصاب ماده 14 مکرر شامل آنها نمی‌شود.

3- فروش به بیمارستان با فروش به مصرف‌کننده نهایی فرق دارد؟

از نظر نوع اطلاعات خریدار و نحوه ثبت صورتحساب، فروش B2B نیازمند توجه بیشتری به اطلاعات طرف معامله است.

4- اگر در یک فاکتور چند کالای مختلف باشد چه؟

هر ردیف باید متناسب با شناسه و وضعیت مالیاتی همان کالا ثبت شود.